Chủ Nhật, 31 tháng 10, 2010

Salem, thành phố ma quỷ và Halloween.

Ngày cuối cùng của tháng Mười tây lịch là ngày lễ Halloween.
Halloween đã có từ rất lâu của những tộc dân xứ Bắc Âu giá lạnh, rồi lan sang châu Mỹ theo dòng người di cư. Có lẽ lễ hội này hàng năm ở nước Mỹ là sôi động nhất.
Như là một lễ hội cõi dương với cõi âm, sự sống với sự chết, là huyền bí với bí đỏ, nến, mặt nạ, lưỡi hái và áo quần ma quỷ. Làm như những lễ hội về cuộc đời ở những nơi ấy bao giờ cũng ồn ỹ, vui tươi hơn những lễ hội về lịch sử.

Những năm gần đây, nhiều lễ hội vui tươi ở những xứ sở xa xôi được các bạn trẻ ở ta đón chào vui chung, như ngày lễ Tình yêu, lễ Nô en hay như bữa nay là lễ hội Halloween. Đám trẻ và các bạn thanh niên những ngày này đã biết háo hức, đi chơi và vui vẻ.

Có một thành phố như là một thành phố của Halloween, của ma quỷ và những cảm giác rùng rợn. Chắc là ngày lễ hàng năm ở nơi đây sẽ rất sôi động và đông vui.
Đó là thành phố Salem nằm ven bờ Đại Tây Dương phía Bắc Boston, thủ phủ bang Masachusetts, nước Mỹ.
Sự hình thành một thành phố ma quỷ không biết có phải không, nguyên nhân từ một sự kiện ghi nhớ trong lịch sử đời sống của vùng đất Salem hơn ba thế kỷ trước, đó là những phiên tòa xét xử phù thủy ở nơi đây.

Chuyện kể rằng có là một vụ án xử oan sai, quy kết tội làm phù thủy cho nhiều người vào năm 1692 ở nơi đây làm cho náo động xứ sở. Khi ấy Salem còn đang là một thị trấn nhỏ đầm ấm.

Một ngày nọ có hai đứa trẻ lâm bệnh, một căn bệnh lạ. Cộng với sự bất lực của bác sỹ, sự ngu dốt của quan tòa và những lời khai ngây ngô của những đứa trẻ con về một bóng ma phụ nữ tấn công. Thế rồi một người phụ nữ trong làng đêm đêm hay kể chuyện ma bị bắt. Hội chứng ma quỷ và phù thủy lan rộng, kết quả là hàng loạt bắt bớ, xét xử, hành hình, cả người lớn và con nít.

Những năm tháng ấy ở vùng New England nước Mỹ, những tranh giành ảnh hưởng thế lực nên có những hình phạt nặng nề trong tội phạm xã hội như hành quyết, ném đá, tịch thu tài sản, tước quyền làm người lương thiện...

Bao nhiêu con người ở Salem nhận cái chết oan uổng vì án xử tử hình hay những cái chết trong ngục tù qua mùa Đông khắc nghiệt năm ấy. Số người bị tố cáo, ép cung là phù thủy, bị giam cầm và chết chóc tăng lên dần và nhiều người khác dắt díu gia đình bỏ xứ ra đi.

Có một người đàn ông giàu có và không tránh nổi cái chết khi ấy đã chuyển hết tài sản do lao động của mình cho con cái, trước lúc ra đi bằng một hình phạt mới "đá đè" cho đến chết đã buông một lời nguyền "Ta nguyền rủa các người, ta nguyền rủa Salem".

Những năm sau, một thời gian dài có những cái chết lạ lùng, bất đắc của những viên cảnh sát hay một vụ hỏa hoạn kinh hoàng xảy ra đã làm cháy trụi thị trấn Salem như một điều ứng cho lời nguyền ấy.

Những linh hồn oan khuất ấy không được siêu thoát mà lẩn khuất nơi góc phố, trong nghĩa địa hay lãng đãng trên bầu trời Salem nhiều nhiều năm.
(Câu chuyện kể bằng hoạt cảnh ở một bảo tàng)

Chắc có thể vì câu chuyện đau thương xảy ra trong quá khứ ấy mà người ta luôn nhớ tới lời nguyền và hàng năm sau này, Salem trở thành một thành phố du lịch gắn với ma quỷ, phù thủy và Halloween. Lễ hội ở thành phố năm nào cũng luôn náo nhiệt, để đón những hồn ma bay về vui với người dương gian như một lời tạ lỗi của những thế hệ sau với những sai lầm của thế hệ trước.

Ở Salem rất nhiều những cửa hàng cho du khách mua sắm hàng lưu niệm bằng những áo nón, mặt nạ và vật dụng cho lễ Halloween. Du khách có thể thưởng thức phim ảnh, hoạt cảnh về ma quỷ, phù thủy và bói toán trong những bảo tàng mini. Vô bảo tàng, đi qua nghĩa trang hay ngang một góc phố, một bóng ma xồ tới, bất chợt rùng rợn la lên một tiếng hay ríu rít ôm lấy người bạn kế bên hoặc giật mình rồi cười vang rũ rượi.

Đến thăm Salem, ta có thể tìm hiểu về một thành phố biển xinh đẹp, biết được lịch sử phát triển của nó từ những con người đầu tiên trong đoàn quân Thanh giáo di cư từ Anh quốc tới miền đất này. Họ từ chối lệnh nữ hoàng, không tới Virginia, một vùng đất Bắc Mỹ là thuộc địa Anh ngày đó, để định cư và lập nghiệp tại đây. Và cũng chính những người Thanh giáo này sau thời kỳ làm ăn và phát triển, tách biệt hẳn sự phụ thuộc cố quốc, đặt nền móng xây dựng một nước Mỹ tự do.

Tới Salem, ta sẽ còn biết thêm về sự phát triển của các ngành công nghiệp, nhất là hàng hải . Và nơi đây có rất nhiều điểm du lịch hấp dẫn.
Bé Nhí ở Salem, MA.

Thứ Ba, 26 tháng 10, 2010

Gánh hàng ốc Len.

Hẻm Vạn Phước nằm ngay chân cầu TMG.
Con hẻm đã có từ rất lâu, chia rẽ ngoằn ngoèo thông đi các nơi, có thể chạy ra đường ven kinh Nhiêu Lộc, ra tới cầu Công Lý hay sang bên Phú Nhuận. Cái tên hẻm được kêu theo từ thuở có ngôi trường sư phạm Vạn Phước nằm kế bên nó. Ngày ấy, hẻm yên ắng một nếp sống công chức bình dân xưa, mọi người ra vô biết mặt có thể không biết tên nhưng thường chào hỏi nhau hay ít cũng cái gật đầu, một nụ cười khi gặp mặt.

Ngã ba đầu tiên trong hẻm ngày ấy được mọi người kêu bằng cái tên vui vui là ngã ba quốc tế. Tại bởi cứ mỗi buổi tối, một vài hàng quà bình dân tụ lại nơi đây. Mọi người trong hẻm hay đám sinh viên ngoài kí túc xá Vạn Phước, và cả những người bình dân ở nơi khác nữa đến đây ăn quà tối hay xương xương đôi ba xị cuối một ngày lao động. Trong những hàng quà ấy có gánh ốc Len xào Dừa của dì Tư.

Dì Tư quê ngoài xứ Quảng, nhà dì ở trong hẻm Vạn Phước, phía sát bờ kinh.
Khách quen hàng ngày tới với dì Tư thích cái điệu bộ của dì vừa nhai trầu bỏm bẻm vừa cười, chuyện trò rề rà câu được câu chăng. Tại cái giọng xứ Quảng của dì hơi khó nghe một chút, lại thêm miếng trầu nên khách cứ hỏi qua hỏi lại, còn dì cũng thích trả lời qua lại rồi cười, cười miết thôi.
Nhìn Tư mới chừng bốn mươi ngoài, từ khi nào không hay đã có thói quen ăn trầu. Không mấy khi thấy dì Tư rời miếng trầu khỏi miệng. Mà nhìn cái nét của Tư ấy, thời con gái chắc chắn phải đẹp dữ dội luôn.

Nhà Sáu Bảnh cũng ở trong con hẻm nhỏ ấy. Sống với mẹ và chưa vợ con, Sáu ham chơi bạn bè hoặc lâu lâu bận công chuyện thường về muộn. Dát mười giờ khuya đi đâu về, ngang qua hàng ốc dì Tư thế nào cũng ghé làm dĩa ốc Len kèm "một xị một sô" với anh Phương trực dân phòng rồi mới về đi ngủ. Vậy nên Sáu Bảnh và Tư cũng như hai người bạn thân nhau kiểu khách chủ biết ý chiều nhau, mỗi lần ghé cứ rù rì nói nói cười cười, người nhai trầu người mút ốc.

Một bữa khuya khi khách đã ra về hết, còn hai dì cháu, Sáu thiệt tình:
-Dì Tư nè, thấy Tư siêng quá chừng đi, ở nhà mấy đứa con gái đâu hết trơn rồi, không thấy phụ Tư miếng nào sao?
Dì Tư nói tui có đứa con gái một hà, nhà có hai mẹ con thôi, nó ra liền bây giờ đó. Rồi dì xuống giọng:
-Con nhỏ nó canh chừng đêm bán hết hàng, hổng còn người khách nào ngồi mới ra dẹp phụ mẹ. Làm như thấy bán buôn nó mắc cỡ sao ấy, con gái mới lớn mà. Có gánh ốc này nuôi ăn học bao nhiêu năm biết nó có hay.

Quay qua nhổ miếng cốt trầu, dì Tư thở nhẹ:
-Ây dà, có ai thương gả quách cho rồi.
Sáu Bảnh ngồi nghe nhà dì Tư neo người, cám cảnh nhà mình cũng hai mẹ con, giờ này mẹ vẫn một mình chờ cơm ở nhà.

Một bữa khác cũng ngồi hàng ốc khuya. Tắp thêm "một sô một xị" cho anh Phương dân phòng về ngủ trước, có vô ba sợi tây tây, ngồi một mình, mạnh bạo, Sáu giả lả:
-Dì Tư chắc cưng con lắm ha. Mai mốt có cháu ngoại chắc còn cưng dữ nữa ... Con chưa vợ nè, cục cưng của dì nay được nhiêu rồi ta?... hay là...
Dì Tư nhỏm nhẻm:
-È... Cậu Hai mà để ý tới con tui sao, trong hẻm thấy cậu Hai phóng mô tô ào ào, mần ăn chi đêm nào cũng về khuya lơ lắc, con bé nhà tui con nhà nghèo...
-Bộ dì Tư nghĩ con tệ dữ vậy sao, dân mần ăn đàng hoàng mà Tư, tại chưa vợ con, ham bạn bè cà phê cà pháo lâu lâu về khuya một bữa, ngồi nhà đâu làm gì đâu.
Im lặng, hồi Sáu thở dài:
-Oài... ở nhà tối ngày nghe bà già hối lấy vợ hoài.

Dì Tư nhìn Sáu, bữa nay thấy nói chuyện là lạ, ốc mới nên ngó kỹ, coi lại tướng tá, ý tứ Sáu Bảnh thêm một chút. Ờ... mà coi hắn đâu đến nỗi, ăn nói cũng đàng hoàng, có cái tóc tai nó để dài quá nên coi bộ ớn ớn vậy thôi.

Ngẫm nghĩ một hồi, dì Tư vừa nhai trầu vừa cười cười:
-Cậu Hai giỡn tui...

Thứ Hai, 25 tháng 10, 2010

Dõi theo bước chân con.

Bữa nay con gái tròn hai mươi.
Một cuộc điện thoại đường dài và cả nhà đồng thanh: Chúc mừng sinh nhật Hai. Vui quá phải không và khoảng cách địa lý bây giờ là điều bình thường, như là cả nhà vẫn bên nhau.

Cả nhà chúc cho Hai vào tuổi Hai mươi, tươi trẻ, vững vàng, mọi sự tốt lành và thành công nhé. Bố mẹ luôn dõi theo bước chân của con gái trong bấy nhiêu năm và kịp ghi những khoảng khắc thời sự, là kỷ niệm tuổi thơ.

Sinh nhật năm nay, quà tặng cho con là một trang vài hình ảnh 20 năm bố ghi lại. Ta coi hình và cười vui với nhau nè.

* Ngày thôi nôi, bé quên tất cả, chỉ nâng niu nắm xôi, hi hi...
Chắc tại sinh ra trong gia đình có truyền thống của những tâm hồn ... ăn uống bao la

* Ngộ nghĩnh

* Cái xích đu bố làm cho Hai nè, coi lại bài Cái xích đu một chút,
nó vẫn đứng một chỗ và gần bằng tuổi Hai luôn rồi đó.


* Thăm Văn Miếu Quốc Tử Giám.

* Bố con đi chơi Vịnh Hạ Long.
Khi 20 tuổi bố cũng đang học năm thứ ba, giống như con bây giờ đó.

* Bắt đầu những ngày đi học xa nhà.
Cả nhà chân đi, nên mỗi Hè về là Hai và Nhí được bố mẹ cho đi chơi đây đó.
Nhớ là khi nào cũng thấy Nhí nhõng nhẽo chị Hai hết đó. * Đường dài đi học.



Cả nhà ta cùng thương yêu nhau,
Xa là nhớ gần nhau là cười.

Thứ Năm, 21 tháng 10, 2010

Bố con nhà Nhí.

Đi học về, thấy một bọc quà tặng là mấy cuốn tạp chí Tin học và nhà trường số mới người ta mang lại nhà, Nhí mở coi liền, phát hiện bố có bài này, thêm một bài và ơ còn bài này nữa nè, viết trên blog được đăng ở tạp chí. Bạn Anh Đỗ Nhí nhà ta vui ghê, cười tít hết cả mắt.
Cảm hứng và làm như tà nanh với bố, mấy bữa nay trên đường đi học, Nhí bày đặt mần thơ. Chưa đến nỗi con cóc mà cỡ con ếch ộp nhưng cũng biết nói là thơ bốn chữ và thơ thất ngôn tứ tuyệt nhe bố, khiêm tốn đọc bố nghe và sửa giùm coi. Bé Nhí yêu cầu đăng bài trên blog, vui vui và tặng sớm sinh nhật chị Hai nè.
Thơ con trẻ, vui vui thiệt, để người lớn hiểu thêm suy nghĩ của các bạn nhỏ. Tựa do bố Nhí đặt.

Học thêm.
Hôm nay thứ Hai,
Nhí thật thoải mái,
Không còn bải hoải
,
Vì chuyện học bài.


Chính khóa khỏi lo,
Học thêm mới khó,

Giờ chơi không có,

Nhí
ngồi buồn so.

(Ảnh: Tan trường, n
ơi hẹn hò của bố con. )


Tặng sinh nhật chị
Hai.
Em học lớp Bảy chị lớp Ba.
Em học ở nhà, chị học xa.
Khóa em tới tận mười hai lớp,
Khóa chị bốn năm được về nhà.

Thứ Ba, 19 tháng 10, 2010

Nhớ Mẹ.

Bữa nào mà buổi sáng trước khi đi học, Mẹ dặn chiều nay không nấu cơm nhé, là đứa nào cũng vui mừng vì chiều ấy sẽ được ăn ngon. Có thể buổi chiều khi đi làm về, Mẹ sẽ ghé cửa hàng đổi bún, rồi về nhà quạt than làm bún chả hoặc làm bún thang hay cuộn nem chiên ăn với bún. Có thể chiều ấy Mẹ mua một món ăn gì đó, cả nhà luôn thích thú nhất là món bánh tôm Hồ Tây...

Thỉnh thoảng Mẹ làm bánh cuốn khi có ít gạo quê. Gạo ngon được ngâm từ ngày hôm trước và mang xay bằng tay trên một cái cối đá nặng. Vừa quay cối đá vừa châm nước để ra một thứ bột nước trắng tươi. Anh em thích xay bột, nhưng chỉ quay được một lúc là mỏi tay, phải thay nhau. Cái cối đá ấy nặng chình chịch, chiếm một góc bếp, lâu lâu mới mang ra xài và như là của chung. Nhà nào hàng xóm có việc thì lại nhà mượn cái cối đá.
Đồ nghề làm bánh cuốn giản đơn là một bàn căng tròn kín khít miệng xoong, một cây tre dẻo và cái muỗng lớn. Bánh cuốn ngon hay không chắc là do gạo ngon và tỉ lệ pha giữa bột với nước, và phần lớn nhờ tay người pha nước chấm.
Mấy anh em ngồi xung quanh coi mẹ làm. Nhớ lắm bàn tay Mẹ vê tròn cái muổng trên bàn căng và cây tre khéo léo cuộn lại rồi kéo lên miếng bánh tráng mỏng tang gọn gàng.

Bây giờ nuôi gà ở thành phố là để chơi vui, nhưng ngày trước ngoài đàn gà, Mẹ thường xuyên nuôi một hai con heo để cải thiện sinh hoạt gia đình. Nhớ có một lần, buổi sáng ra cho gà ăn, thấy cả đàn gà quay lơ, chắc là chúng bị cúm. Cả nhà tiếc ngẩn ngơ. Mẹ nói để mẹ làm nước mắm. Nước mắm gà cả đời được ăn một lần, thơm lừng và ngọt ngay, ăn với bún hay cơm nguội một lần là nhớ mãi.

Xung quanh nhà có miếng đất trống nào là mẹ trồng Chuối tiêu và Sắn dây. Lâu lâu có một buồng chuối đủ già, mẹ dú bằng nhang trong một chiếc thùng kín. Khi Chuối chín thơm lừng, mang cho mấy nhà hàng xóm thân mỗi nhà một nải, con cái một phần, còn lại Mẹ gởi người ta bán đi lấy tiền lo cho việc khác.

Sắn dây Mẹ trồng khi nào củ cũng lớn. Có củ Sắn dài cả mét, lòn sâu chui tới tận móng nhà, phải moi lên từng ít đất một để lấy được nguyên củ. Mẹ lại nạo củ, ngâm nước, làm bột Sắn dây để dành khi nấu chè hay làm thứ giải khát rất quý. Cứ nhớ mãi một lần, vì tiếc khúc Sắn dây mỏng, bàn nạo làm tay mẹ rớm máu.
Quanh năm ngày tháng không khi nào ở nhà thiếu bột Sắn dây. Trưa hè oi ả đi học về hay lúc nhóm bệnh trong người, một ly bột Sắn thoảng hương hoa Bưởi của Mẹ làm cho con cái vững lòng.

Cuộc sống có nhiều khoảng thời gian quá khó khăn. Mẹ chỉ biết bươn chải, ráng lo toan khuya sớm, không giành cho mình một điều gì dù rất nhỏ. Mẹ chỉ biết làm và mong muốn làm sao cho tròn một cuộc sống gia đình và cho các đứa con của Mẹ bớt phần thiệt thòi với chúng bạn.

Năm nay ngày giỗ Mẹ, dương lịch nhằm ngay ngày tôn vinh phụ nữ Việt Nam đó, Mẹ có biết không.
Ngày giỗ Mẹ.

Chủ Nhật, 17 tháng 10, 2010

Thân phận.

Lao động nữ trong xã hội ta có mặt ở mọi lĩnh vực và cống hiến cho xã hội nhiều lắm. Trong đó, những bươn chải lo toan cho người thân, cho gia đình, nuôi dưỡng con cái ăn học của những người làm mẹ là những hy sinh không thể đo đếm.
Những người nữ này, bạn hỏi họ có biết ngày 20 tháng Mười là ngày gì, có lẽ họ chỉ lắc đầu rồi cười, và chắc là họ không có giờ đâu để nghĩ tới nó.

H1: Tìm Hàu (Mũi Né).


H2: Bữa cơm trưa tạm góc bếp.

H3: Khi người ta đã ngủ.
H4: Chợ nhỏ những con hẻm (Sài Gòn)


H5: Không biết nề hà một việc gì.
H6: Cô Năm Tôn Đản
(Q4 -SG)
H7: Ba gác chở mướn (khu Bình TriệuSG)

Thứ Sáu, 15 tháng 10, 2010

Góc vườn cho Nhí.

Có những con vật bé nhỏ xung quanh, loay hoay kiếm thóc, nhặt cỏ, chung sống trong một cộng đồng là cái khoảnh sân bé tẻo teo. Thật là thích thú những ngày nghỉ hay mỗi chiều đi làm, đi học về, vung vẩy cho chúng ăn, ngồi ngắm chúng sinh hoạt cộng đồng thật là vui lắm, quên hẳn nỗi buồn khói bụi mới tức thì đường về.

Lâu lâu, mẹ Gà lại cho ra đời một đàn gà con.
Sau vài ba ngày nở, chúng sẽ được cho ra vườn chơi.


Tụi Se Sẻ biết được thức ăn của Gà con là cám tổng hợp, vừa bổ vừa thơm, nên kéo về ké cửa, nhiều bữa chúng kéo về hàng đàn, ríu rít.


Đàn gà con lớn lên nhanh lắm, chẳng mấy chốc những chú gà trống con trổ mã thay lông màu, mỗi đàn gà sẽ có những chú trống đẹp nhất được lựa ra để chăm sóc riêng. Trong đàn gà này tự nhiên có hai chú trống hoa mơ, là lạ, mai mốt lớn chắc sẽ đẹp lắm.



Bầu Hồ lô của bố trồng đấy, trái Bầu đẹp thiệt đẹp. Nhưng chỉ đẹp được ít ngày thì tự nhiên rụng mất.



Cây Khế của bố trái thôi là trái. Bố mẹ thường mang vô cơ quan cho các cô. Đám gà cũng rất thích ăn Khế ngọt. Buổi tối có một bác Dơi bữa nào cũng tới ăn Khế, rồi sáng ra làm rụng đầy sân, làm cô Hường quét mệt nghỉ.




Một bữa, có một chú sóc đang loay hoay trên cái xích đu, một hồi chú chun vô dàn bầu và phát hiện ra chính chú là thủ phạm cắn những cuống bầu Hồ Lô ấy. Ghét nó, nhưng bố nói kệ nó, mình trồng tiếp, chỉ cần một trái bầu đậu sẽ cho mình bao nhiêu hạt.



Còn Sô cô la, bữa nào xổng ra là dợt đám gà chạy trối chết.



Tuy vậy, ở góc vườn nhà, cả đám cây và những con vật nhỏ cộng sinh trong một khoảnh sân và không khí hòa bình.

Thứ Tư, 13 tháng 10, 2010

Hà Nội tuổi thơ, cây và góc phố.

Gởi tặng các bạn Khánh tí, Văn mèo, Trung còi, Tula...

Hà Nội có một con đường đầy ắp kỷ niệm của tuổi thơ chúng tôi trong những năm đầu thập kỷ sáu mươi. Đó là một con đường vắng, đủ dài để chạy một hơi, con đường đó dẫn tới chùa Một Cột có tên: phố Ông Ích Khiêm.

Những buổi chiều nghỉ học, những trưa Hè trốn nhà đi chơi, những đêm ngồi ngoài đường hóng mát, cả một khu vực này là vương quốc riêng tư của tuổi thơ thanh bình. Hầu như tất cả các trò chơi, tử tế hay phá nghịch của đám học trò nhỏ chúng tôi đều diễn ra ở nơi đây, quanh cái ngã tư phố Đội Cấn Ông Ích Khiêm ấy.

Ngày ấy, con phố ấy vắng lắm. Ở đó bọn trẻ có thể đá bóng trên phố mà không bị rầy la vì cả ngày không có mấy người qua lại.
Buổi tối chơi vui ngoài phố, ngóng tiếng kéo lách xách của xe thịt bò khô để chia nhau đĩa nộm, hít hà vị cay xé lưỡi.
Có một ông lão mù tối nào cũng ghé nơi góc phố sáng ấy. Ông lão bán lạc rang húng lìu. Một vài đứa tối tối luôn ở bên cạnh ông lão để coi giùm ông những tờ bạc thật hay chỉ là giấy. Sau này mới hiểu ông lão mù ấy chỉ cần vuốt nhẹ tay lên tờ bạc là đã biết thật giả, nhưng mỗi tối ông vẫn ban phát cho bọn trẻ một hai cái chóp nón, trong đó là những hạt lạc rang húng lìu béo ngậy, giòn thơm nhớ đời.
Ở góc phố vắng đằng kia, lâu lâu có một trận tỉ thí của đám trẻ trong mấy khu tập thể thách đấu "tay bo" với đám trong chợ Ngọc Hà, rất quân tử kiểu con trẻ, một chọi một.

Có một trò chơi thật hấp dẫn là rủ nhau đi câu cá.
Cả đám chia nhau ra hồ rau muống phía sau chùa chính câu cá Săn Sắt , nhiều lắm những chú cá sặc sỡ sọc xanh đỏ với bộ vây đuôi thật dài và yểu điệu, những chú cá đực ấy rất ham chọi nhau. Một hai đứa nhanh chân và lỳ lợm thì được câu ngay ao chùa Một cột, ở đó có rất nhiều cá Rô. Những chú cá bằng bàn tay trẻ con thường quanh quẩn bên những bậc cầu ao, khi thấy bóng người là thoắt ẩn hiện bên cầu đầy hấp dẫn. Mỗi khi giật lên khỏi mặt nước, cá Rô ở chùa Một Cột có hàng vây màu hồng nhạt mạnh khỏe, cong mình giẫy giụa làm tung tóe những giọt nước long lanh dưới nắng xiên mái chùa.
Cần câu cá được làm từ thân cây sắn dài cỡ gang tay, vừa là phao vừa là cần. Khi câu cá nhớ phải lắng nghe. Nếu là tiếng lọc cọc của những cánh cửa gỗ ở ngôi chùa phía sau thì có thể rốn thêm một chút nữa khi phao đang nhấp nháy, còn hễ nghe tiếng dép loẹt quẹt của sư thày là phải mau mắn cuộn cần bỏ túi, vốc nước rửa tay rồi giả bộ đứng chơi đó, nghêu ngao mấy câu hát bên cầu ao.

Có hai hàng cây Cơm nguội vàng và cây Bàng lá đỏ, chúng không nằm kề bên nhau mà vuông góc với nhau nơi ngã tư phố ấy.

Tuổi mới lớn đã thấy hàng cây Cơm nguội nằm dọc hai bên đường dẫn đến chùa Một Cột. Mùa Thu về, lá Cơm nguội vàng dần rồi rơi rụng đầy đường, để tuổi thơ đi qua trông chờ cây đâm chồi, ra lá rồi đậu quả.
Lá cơm nguội mang màu xanh nhẹ của mạ non. Mùa cây ra lá làm đường phố tươi sắc sau mùa Đông ảm đạm. Những chùm quả cơm nguội bé tí ti, xanh mướt hấp dẫn vô cùng với bọn trẻ con trong phố.

Bẻ cành hay leo cây, bằng mọi cách mỗi đứa lấy đầy hai túi quần những quả cơm nguội xanh. Sau rồi dạo quanh những khoảnh vườn nhỏ trong mấy khu nhà tập thể gần đó, thế nào cũng tìm được những cọng lá đu đủ thật thẳng, ruột rỗng nhỉnh hơn quả cơm nguội một tí. Vậy là có thể chia phe ra chơi trận giả được rồi.
Bỏ một nắm quả Cơm nguội vào miệng và với cọng đu đủ ấy, thổi hạt bắn nhau, trúng đạn hơi đau rát một tí nhưng đầy thích thú . Đứa trẻ nào có được cái súng thổi bằng ống đồng hay thủy tinh là của hiếm, bắn đâu trúng đó, lâu lâu cho bạn mượn, thổi mấy nắm hạt đã miệng rồi phải trả lại.

Những quả cơm nguội còn lại trên cây vàng đi rồi đỏ lên dần theo nắng. Quả Cơm nguội ăn chát xít, khô và lạo xạo, không ngon nhưng mùa Cơm nguội nào cũng phải có nó cho đỡ nhớ.

Phố Đội Cấn có hàng cây Bàng cổ thụ sát tường rào khu K93 đứng vuông góc phố với những cây cơm nguội ấy. Những gốc Bàng không biết từ bao giờ, xù xì những cục mắt nu rất to xung quanh thân còn rễ cây nổi lên ngoằn ngoèo trên mặt đất, chạy dài làm nứt cả tường rào.

Khi Hè về là có Bàng chín. Quả Bàng càng lớn càng tròn căng, vàng dần. Có những quả no nắng, rám nửa đỏ nửa vàng. Đấy là những quả Bàng ngọt nhất, mềm nhất và thơm đượm mùi học trò. Đập vỡ hạt Bàng, và phải khéo tay, bọn trẻ con lại tìm được trong đó vị bùi, béo lại thơm của nhân Bàng nho nhỏ.
Những năm sau này, nghe ai đi chơi Côn Đảo, chỉ dặn dò nhớ mua giùm cho bạn môt hộp nhân Bàng sấy ngoài đảo nghe.

Chỉ cần sáu bảy cái lá Bàng lớn và mấy cây tăm tre, bọn trẻ con có thể làm được một cái mũ cánh chuồn của các quan ngày xưa, thay nhau trịnh trọng lên giọng làm ông cụ non.
Những cái lá Bàng lớn và xanh non làm mũ cánh chuồn ấy, là của một ông lão bán xôi trong chợ Ngọc Hà làm rơi lại. Mỗi ngày ông hái một ít lá về rửa sạch để mai sớm bà lão ở nhà gói xôi bán cho người ta.

Xôi sáng Hà Nội thơm lừng, lá Sen xôi Xéo, lá Chuối xôi Ngô hay lá Bàng xôi Lạc...

Ngày ấy, đám trẻ con cũng có những câu hát riêng của chúng, rằng mùa Đông áo đỏ, mùa hạ áo xanh, cây Bàng mở hội là chim đến vây quanh, rằng chim ơi chim, kìa cây Bàng đâm chồi, rủ nhau về trước ngõ chim tha hồ chim hót vui...

Hàng cây bàng cổ thụ nay không còn nữa trên đường Đội Cấn, chỉ còn lại vài bác Cơm nguội già ở bên kia đường, chắc là hàng năm vẫn mùa Thu cây trút lá vàng, cho gió thổi bay tới tận cổng chùa Một Cột.

Có một cây liễu, cành lá là xà bên mặt nước Hồ Gươm ngay góc phố Hàng Khay. Một căn nhà nho nhỏ hình bát giác, đứng đó một mình ven hồ nước đã từ lâu lắm. Đó là quầy kem một thời mang tên Bốn Mùa.

Có những chiều nghỉ học, cả đám học trò ríu rít chạy xe đạp tới nơi đây. Chị bán hàng mậu dịch luôn ưu tiên bán cho lũ học trò ấy mỗi lượt cả một mũ kem cốm, chị mỉm cười âu yếm nhìn chúng, và nhớ về một thời đi học.
Có một ngày tiệm kem Bốn Mùa bên hàng liễu rủ, những thằng bạn thân Chu Văn An Hà Nội, một ngày học cuối cùng, giã trường thân yêu, chia tay mãi mãi tuổi học trò.

Nhiều năm xa Hà Nội, mỗi khi tìm về là sẽ một vòng đi thăm các bác Sấu già, hàng cây Cơm nguội và về bên cây liễu rủ. Ở đó dù tháng nắng hay ngày Đông giá lạnh, sẽ được ngồi nhâm nhi kỷ niệm bên ly cafe buổi sáng và lặng lẽ ngắm mặt Hồ Gươm đong đưa với mây trời.
Với ai đó, Hà Nội là phố cổ, là cửa ô, là khúc ca, là hương hoa sữa nhưng với chúng tôi, Hà Nội là góc phố tuổi thơ với con đường yên vắng và những bác cây thân yêu, già nua cũ kỹ.

***

Người ta khoác lên mình những cây xanh của Hà Nội những chiếc áo điện đủ sắc màu của đèn Led nhân sinh nhật ngàn năm Thăng Long. Nghĩ là cho các bác cây già đỏm dáng ít ngày, nhưng nghe nói đâu, những chiếc áo điện và đèn màu nặng nề ấy sẽ được những cây xanh của xứ sở nhiệt đới mang trên mình để làm duyên với đời trong mười năm nữa, tới tháng Chín năm 2019. Hết một đời con trẻ đi học. Và không biết các bác cây già có thấy thích thú những chiếc áo ấy không nhỉ.

Thứ Hai, 11 tháng 10, 2010

Vô tâm hay vô cảm.

Bệnh vô cảm trong cuộc sống và trong nếp làm việc ngày một lây lan như là căn bệnh khó chữa. Nó làm cho cuộc sống của ta vốn đã mệt mỏi do những tiện nghi sống đang bị đánh mất cộng thêm vào những khó chịu thường trực mỗi ngày.

Đọc báo buổi sáng. Chuyện xảy ra ba ngày trước vào buổi trưa. Một cô gái nhỏ ở Tân Bình Sài Gòn gặp cướp vào nhà, một mình hô hoán, một mình xách xe máy đuổi cướp, một mình xông vào tên cướp. Mà ở Sài Gòn thì người ta đông lắm, ở đâu và giờ nào cũng vậy.

Từ những việc rất nhỏ của người thợ vá xe bên đường. Tại sao có một số người thợ cứ thích bẻ đi cái đầu vòi ruột xe để thay mới chứ không muốn miếng vá mấy ngàn đồng. Một hôm xe cán đinh, ngồi kế một cậu chàng chắc là sinh viên, đang rón rén mở bóp, coi lại có đủ tiền cho một cái ruột xe mới, thương quá. Lúc đi hỏi nhỏ đủ không, cậu chàng cười cười, gật đầu cám ơn bác.

Mấy bữa rày Sài Gòn triều cường dâng cao và mưa ngập đường. Xe hơi xe máy cứ thế ào ào, nhất định cho nước mưa hòa nước kênh Nhiêu Lộc phải văng ướt áo bé con ngồi yên sau chơi.

Từ một ngã tư đường phố, không có "tiếng hát reo vui từng giờ khi nắng mai về..." mà là cảnh xe hơi đút đít nhau cách một gang tay quyết không cho một xe máy len qua dù đèn đỏ bên mình đã bật sáng. Xe hơi dừng giữa đường còn ráng nhích thêm một miếng, có lội bộ cũng không qua lọt.

Buổi sáng đi làm. Đèn xanh đỏ hai chiều cứ nhấp nháy đều đặn mỗi bên chừng hai chục giây, mới vô số nhích lên là đèn về đỏ. Quá nhiều ngã tư như vậy mà ai cũng biết chỉ cần điều chỉnh lại tần suất đèn tín hiệu mỗi bên cho hợp lý với lưu lượng xe là đường sẽ thông. Những người điều hòa giao thông dửng dưng đứng góc đường thổi còi toét một tiếng mỗi lúc đèn đổi làn, không cần biết dòng xe trên con đường chính kia đông nghẹt, dài gần nửa cây số đứng im.

Lô cốt ư? ngày ấy con bé con ở nhà đường đi học lớp Năm cực nhọc, nay lớp Bảy vẫn thế, xung quanh cái khu Tân Định, Phan Đình Phùng, Cầu Bông, Bà Chiểu ấy, là chưa nói gì chuyện mần ăn kiếm cơm của các hộ dân những con đường lô cốt. Nói hoài, ai đó sao thế cứ mãi dửng dưng.

Lực lượng thanh tra xây dựng đô thị lập ra chỉ thấy đi phạt xe pháo lề đường, còn nhà cửa muốn xây sao xây, xây rồi gọt đi bốn năm tầng chơi chơi, dài dài vậy thôi.
Cái chết của cậu bé múa lửa kiếm sống từng đêm ở các quán nhậu bình dân ven bờ kè Nhiêu Lộc ngay trên cái cống xây dựng dở dang không nắp một đêm mưa năm nào. Hai bữa trước ở Thủ Đức, một người dân nước cuốn trôi bỏ mạng trong ống cống. Tiếng thét xé lòng mẹ ơi, mẹ ơi... của đứa trẻ 13 tuổi chứng kiến cái chết của mẹ vì vướng vào cái nắp cống bữa 9 tây vừa rồi cũng ở Thủ Đức, đau đớn quá. Không thể hiểu nổi cách làm việc và quản lý xã hội như thế. Và họ có suy nghĩ gì.

Nhưng. Con đường Bùi Hữu Nghĩa Sài Gòn nước ngập triều quanh năm, lởm chởm ổ gà. Một chiều hôm ấy khi nước triều lên, đường lênh láng như sông. Có một bác già bán đồ ghết xe đạp chợ Bùi Hữu Nghĩa, đứng nơi hiên nhà, chỉ đường cho xe chạy qua một bên kia. Chắc hẳn đã có ai đó sụp té ổ gà trước cửa nhà bác ấy. Nhìn sơ, đoán chừng bác ấy ở tuổi bảy mươi.

Ngày xưa nhà ở khối I khu Hoàn Kiếm, là trung tâm của thủ đô đó. Nhớ là có mấy nhà lối xóm, bữa nào có món ăn lạ hay tô canh ngon, thường mang sang nhà cho nhau trước bữa cơm. Sực nghĩ hay là sự quan tâm tới nhau ấy như là chuyện của người xưa, ngày xưa rồi.

Đọc đâu đó chuyện ở ngoài kia mùa lễ hội, những người nông dân cơm nắm muối vừng lên thành coi lễ, ngủ sương ngoài quảng trường chờ sáng. Sao không thể tổ chức, sắp xếp trước cho họ những khu ở tạm xa xa, những nơi cho họ xem lễ và vẫy cờ hoa. Chuẩn bị mười năm, đại lễ tới mười ngày, cho Thăng Long tiếp khách là bà con các miền đất nước. Sao vậy, buồn quá.

Tối hôm qua ấy, giá mà thêm vào một lời chia buồn an ủi cùng gia đình bốn con người tử nạn vì pháo bông phục vụ đại lễ, thêm vào phút mặc niệm mấy chục đồng bào miền Trung, thêm vào một lời kêu gọi người dân Hà thành nhớ về miền Trung bão lụt, của vị đứng đầu thủ đô đọc lúc khai mạc đêm hội Mùng Mười ngày kết thúc lễ, sẽ là cảm biết bao nhiêu.

Chỉ là lâu lâu tự suy nghĩ vu vơ. Giống như một bữa nào cũng ngồi coi ti vi chính phủ đón giáo sư Ngô Bảo Châu, thấy có một người nữ ngồi bên người đoạt giải chỉ ngó ngang lên sân khấu. Ra là nhiều người cầm giấy đọc "thưa giáo sư..." mà ai cũng bỏ quên ở nhà mất mấy chữ "...và phu nhân".

Thứ Sáu, 8 tháng 10, 2010

Nhắn nhủ với con.

Bắc Trung bộ lại lụt. Năm nay cũng nặng nề và xót thương như nhiều năm qua.
Hết những trận lũ quét ở vùng Tây Bắc đến những trận lũ lụt ở khắp các tỉnh miền Trung. Lũ nuốt trôi bao nhiêu tài sản của người dân, mỗi tỉnh nhiều ngàn tỷ đồng sau một trận lũ lụt. Đau thương hơn là nó còn mang đi bao nhiêu phận người, con dân lam lũ.

Một cô giáo sợ mưa ướt sách học trò, vội vã tới trường để rồi mãi mãi không trở về với con.
Một đám tang ghe thuyền đau thương trên dòng nước lũ.
Một xã bị nhấn chìm, mấy ngàn con người thoát được lên núi, sống cô lập trong hang đá mấy ngày, đói rét đến kiệt sức, kiếm miếng ăn trên xác con bò trôi.
Những đứa trẻ đói ngấu nghiến miếng mì gói bóp vụn lẫn nước lũ.
Những hộ dân dầm mưa trên mái nhà nhiều ngày.
Đôi bàn tay em nhỏ vẫy vẫy kêu cứu trong tuyệt vọng.
Có cả sự chết của người già, sự sinh của trẻ nít trong nước lũ.
Hơn năm mươi con người. Có nhắm mắt lại vẫn thấy hãi hùng.
Nhiều lắm. Đọc báo chí mấy ngày qua sẽ thấy rất nhiều hình ảnh và tin tức về trận lụt, nhưng mới chỉ là một phần, còn bao nhiêu nơi, bao nhiêu người mà người ta không thấy, bao nhiêu nơi người ta không tới nơi được.

Năm trước là xả lũ thủy điện A Vương, ào ạt làm nát tan xứ Quảng. Kông Tum, Quảng Nam, Quảng Ngãi hơn trăm con người đi xa mãi. Chỉ một tháng sau người ta lại xả lũ sông Ba Hạ, cũng ào ạt cho Ninh Thuận, Tuy Hòa chìm trong nước, đến đầm Ô Loan mà còn lụt. Lại mang theo đi hơn trăm con người nữa của Ninh Thuận, Phú Yên, Bình Định...

Người ta cứ liên tục phá rừng, lấy hết gỗ rừng và khai thác tài nguyên bất kể mọi giá. Người ta cứ ngăn sông, trữ nước xả nước, xây thủy điện khắp nơi cũng ào ạt như nước lũ ấy. Để rồi ông Trời trừng phạt, mà người gánh chịu nhiều nhất lại là những người dân vô tội. Và rồi cuộc sống con cháu mai này...

Chờ đợi mấy ngày, rồi thì người ta cũng quyết được một ý hạp lòng là ngưng bắn pháo hoa trên gần ba chục điểm trong đại lễ kéo dài mười ngày ấy và để chuyển số tiền ấy cho miền Trung bão lụt. Ngoài thực tế tiền bạc còn là thể hiện một tấm lòng biết nghĩ, bầu bí còn biết thương nhau.

Có một góc riêng tư ở nơi đây, mong mỏi chỉ là những điều tốt đẹp của cuộc sống, để nhâm nhi và để gởi gắm những ngọt lành cho con, sau là cùng ừ à với bạn bè gần xa, những bạn bè giản dị, dễ thương xung quanh ta.
Nhưng đôi lúc có những chuyện đời, con ơi phải biết, phải hiểu, xót thương và chia sẻ.

H1. Tang trên lũ (internet)
H2. Nhà bác cứ coi ngọn cỏ trên hàng rào là biết lũ cao và mạnh cỡ nào.

Thứ Năm, 7 tháng 10, 2010

Mẹ con nhà Gà Tre.